1 lipca wejdzie w życie nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego. Nowe przepisy wpłyną na sposób prowadzenia spraw sądowych oraz pracę samych sądów – zmienią się m.in. regulacje dotyczące mediacji, właściwości sądów rejonowych czy zasady doręczeń komorniczych. W sposób szczególny zmiany będą dotyczyć tych, którzy będą stronami w postępowaniach dot. zabezpieczenia roszczeń w sprawach z zakresu własności intelektualnej oraz postępowaniach z udziałem konsumentów.
 
Modyfikacja zasad zabezpieczenia roszczeń w sprawach z zakresu własności intelektualnej opiera się na uszczegółowieniu kwestii interesu prawnego. Nowe przepisy wskazują, że interes prawny istnieje wtedy, kiedy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągniecie celu postępowania w sprawie. Sąd każdorazowo będzie musiał zbadać i ustalić na podstawie informacji pozyskanych od stron, czy w sprawie istnieje prawdopodobieństwo unieważnienia prawa własności intelektualnej. W nowym stanie prawnym sąd przed udzieleniem zabezpieczenia będzie miał również obowiązek wysłuchać stronę, przeciwko której kierowany jest wniosek, chyba że rozstrzygnięcie wniosku będzie konieczne natychmiastowo. Nowe reguły będą miały szczególne znaczenie dla spraw dot. unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy, w których takie zabezpieczenia mogą prowadzić do uzyskiwania tymczasowej ochrony w odniesieniu do praw, które z dużym prawdopodobieństwem zostaną unieważnione.
 
Od lipca w kodeksie pojawi się także nowy rodzaj postępowania odrębnego, tj. wspomniane już postępowanie z udziałem konsumentów. Przepisy zawarte w nowym dziale będą właściwe w sprawach o roszczenia konsumenta przeciwko przedsiębiorcy i odwrotnie. Co ważne, wraz z wejściem w życie nowelizacji konsument będzie mógł wytoczyć powództwo przed sąd właściwy dla swojego miejsca zamieszkania, za wyjątkiem spraw, w których właściwość sądu jest wyłączna. Wszystkie twierdzenia i dowody podnoszone przez przedsiębiorcę będą musiały być przedstawione w pierwszym piśmie procesowym pod rygorem pominięcia spóźnionych twierdzeń i dowodów. Tak surowego wymogu nowe przepisy nie przewidują natomiast dla twierdzeń konsumenta. Zmiany dotyczyć będą również mediacji. Ustawodawca zdecydował o rozszerzeniu zakresu spraw, w jakich można będzie sądowo zatwierdzić ugodę zawartą przed mediatorem – będą to zarówno postępowania będące przedmiotem sporu sądowego, jak i roszczenia nieobjęte pozwami.
 
W nowym stanie prawnym wprowadzono istotne zmiany dotyczące kwestii procesowych i formalnych, które będą mieć wpływ na szybkość i efektywność postępowania. Od lipca do właściwości sądów okręgowych będą należeć sprawy o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu przekracza 100 000 PLN – obecnie jest to kwota 75 000 PLN. Wyłączone spod tego wymogu zostały sprawy o alimenty, o naruszenie posiadania, o ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami oraz sprawy rozpoznawane w EPU. Pojawi się również nowa, dedykowana instytucja pełnomocnictwa do doręczeń. Takim pełnomocnikiem będzie mogła być każda osoba fizyczna, której to będą doręczane wszystkie pisma procesowe w sprawie. W nowelizacji doprecyzowano również tryb doręczenia komorniczego – nie będzie się go stosować, jeżeli pomimo nieodebrania pisma, aktualność wskazanego na nim adresu nie będzie budzić wątpliwości. To oznacza, że jeżeli pozwany nie odbierze dwukrotnie awizowanej przesyłki pod adresem wpisanym w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) lub sąd z urzędu wie, że adres wskazany w pozwie jest właściwy, to doręczenie jest skuteczne, a wierzyciel nie ma obowiązku do angażowania w sprawę komornika. Łączy się z tym obowiązek przedsiębiorcy wpisanego do CEIDG do powiadomienia sądu o każdorazowej zmianie ujawnionego w rejestrze adresu.
 
Autorka: Aleksandra Szwajkowska – asystent prawny w kancelarii SKP.