SKP reprezentowało Fundację Instytut Reportażu przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka
20. 02. 2026
Kancelaria SKP reprezentowała Fundację Instyt Reportażu przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w sprawie przeciwko Polsce, stanowiącej ważny wkład w granice debaty publicznej.
Polski rząd przyznał się do naruszenia swobody wypowiedzi Fundacji Instytut Reportażu i zobowiązał się do wypłacenia jej zadośćuczynienia w wyniku skargi wniesionej do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.
W sprawie chodziło o zorganizowaną przez Fundację w 2014 r. pod warszawskim lokalem „Wrzenie Świata” symboliczną akcję protestacyjną polegającą na wylewaniu piwa „Ciechan”, należącego do firmy Marka Jakubiaka. Była to reakcja na publiczne wypowiedzi przedsiębiorcy i polityka, które Fundacja uznała za sprzeczne z wartościami społeczeństwa obywatelskiego i nacechowane mową nienawiści wobec osób o odmiennej orientacji seksualnej.
Po proteście spółka Marka Jakubiaka wniosła przeciwko Fundacji pozew, żądając zapłaty 100 tys. zł na cel społeczny oraz publicznych przeprosin, zarzucając dokonanie czynu nieuczciwej konkurencji. Sąd Okręgowy w Warszawie podzielił część tych zarzutów: nakazał przeprosiny i zapłatę 5 tys. zł na rzecz Muzeum Powstania Warszawskiego. Po złożonej przez Fundację apelacji Sąd Apelacyjny w Warszawie w 2018 r. częściowo zmienił wyrok – uchylił obowiązek zapłaty 5 tys. zł, lecz utrzymał nakaz przeprosin i uznał działanie Fundacji za czyn nieuczciwej konkurencji. Fundacja nie zgodziła się z takim rozstrzygnięciem. Podkreślała, że jej protest był formą udziału w debacie publicznej i miał charakter działania obywatelskiego, a nie konkurencyjnego. W grudniu 2019 r. złożyła skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, zarzucając naruszenie art. 10 Konwencji i wskazując, że nakaz przeprosin to niedopuszczalna ingerencja w wolność wypowiedzi.
W toku postępowania przed ETPC polski rząd złożył jednostronną deklarację, w której przyznał, że doszło do naruszenia art. 10 Konwencji w zakresie ingerencji w wolność wypowiedzi Fundacji. Zobowiązał się także do wypłaty Fundacji zadośćuczynienia i kosztów postępowania. W konsekwencji 20 listopada 2025 r. Trybunał zdecydował o skreśleniu sprawy z listy – uznając deklarację rządu i kompensatę za wystarczające zadośćuczynienie. Choć decyzja formalnie zamknęła postępowanie, wyrok mógłby odegrać istotną rolę w wyznaczeniu standardów ochrony protestów opartych na wyrazie sprzeciwu.
Sprawa Fundacji Instytut Reportażu pokazuje, że nawet działania przybierające kontrowersyjną, manifestacyjną formę protestu mieszczą się w granicach wolności wypowiedzi i zasługują na jej ochronę. Jednocześnie stanowi ważny sygnał dla organizacji społecznych, że środki stosowane przez sądy krajowe – takie jak nakaz przeprosin – mogą być ocenione jako nieproporcjonalna ingerencja w debatę publiczną, jeśli ograniczają możliwość krytyki i obywatelskiej ekspresji w debacie publicznej.
W toku postępowania przed sądami polskimi i przed ETPC w sprawę z ramienia SKP zaangażowani byli Maciej Ślusarek, Maria Dżaluk, Marlena Kudła oraz Katarzyna Ciepiela. Helsińska Fundacja Praw Człowieka przedstawiła na etapie postępowania przed Sądem Okręgowym opinię amicus curiae.

