Prace nad ustawą o ochronie sygnalistów na końcowym etapie

05. 06. 2024

W dniu 23 maja 2024 roku Sejm przyjął ustawę o ochronie sygnalistów implementującą dyrektywę Parlamentu Europejskiego o i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii. 24 maja 2024 roku ustawę przekazano Marszałkowi Senatu, a co za tym idzie, w ciągu około miesiąca można spodziewać się jej finalnej treści i przedłożenia dokumentu do podpisu Prezydentowi RP.
 
W związku ze zmierzającym do końca procesem legislacyjnym oraz mając na uwadze planowany 3-miesięczny termin na wejście w życie ustawy, można przypuszczać, iż najpóźniej na przełomie września i października 2024 roku przedsiębiorcy będą musieli wprowadzić wewnętrzne regulacje, które umożliwią sygnalistom dokonywanie zgłoszeń naruszeń prawa w zakresie przewidzianym ustawą. Poniżej przypominamy najważniejsze założenia ustawy w brzmieniu z dnia 23 maja 2024 roku:
 
1. Przedsiębiorcy zatrudniający według stanu z dnia 1 stycznia lub 1 lipca danego roku co najmniej 50 osób będą zobowiązani do ustalenia wewnętrznej procedury dokonywania zgłoszeń naruszeń prawa i podejmowania działań następczych (procedura zgłoszeń wewnętrznych). Zakres naruszeń prawa, które będą mogły być zgłaszane przez sygnalistów, został szczegółowo określony w art. 3 ustawy.
 
2. Do puli 50 osób wykonujących pracę zarobkową na rzecz przedsiębiorcy wlicza się również osoby zatrudnione na innej podstawie niż stosunek pracy (m.in. zleceniobiorców, wykonawców umów o dzieło, osoby świadczące usługi na podstawie umów b2b), o ile nie zatrudniają do tego rodzaju pracy innych osób.
3. Przedsiębiorca w procedurze zgłoszeń wewnętrznych będzie mógł upoważnić zatrudnioną przez siebie osobę do przyjmowania i weryfikacji zgłoszeń od sygnalistów albo powierzyć te obowiązki podmiotowi zewnętrznemu.
 
4. Wobec sygnalistów nie będą mogły być podejmowane działania odwetowe, których przykładowy katalog został wskazany w art. 12 ustawy (np. rozwiązanie umowy o pracę, obniżenie wynagrodzenia, przeniesienie na niższe stanowisko pracy, negatywna ocena wyników pracy).
 
5. Zastosowanie działań odwetowych będzie wiązało się z koniecznością wypłaty sygnaliście odszkodowania w wysokości nie niższej niż przeciętne miesięczne wynagrodzenie ogłaszane przez GUS. Ciężar dowodu, że dane zachowanie nie jest działaniem odwetowym, będzie leżał po stronie przedsiębiorcy.
 
6. Przedsiębiorcy będą zobowiązani do prowadzenia rejestru zgłoszeń wewnętrznych.
 
7. Niezależnie od procedury zgłoszeń wewnętrznych ustanowionej u danego przedsiębiorcy, sygnaliści będą upoważnieni do dokonywania zgłoszeń zewnętrznych do Rzecznika Praw Obywatelskich lub dokonania publicznego ujawnienia naruszenia prawa.
 
Ze względu na liczbę i złożoność sygnalizowanych wyżej obowiązków oraz prawdopodobne wejście w życie przepisów ustawy w perspektywie ok. 3-4 miesięcy wskazujemy na potrzebę podjęcia przez przedsiębiorców odpowiednich działań celem oceny czy podlegają nowym regulacjom oraz wdrożenia narzędzi niezbędnych do zapewnienia sygnalistom możliwości wykonania uprawnień wynikających z uchwalonej przez Sejm ustawy. Zwracamy bowiem uwagę, że ustawodawca w art. 58 ustawy przewidział sankcję karną w postaci grzywny za nieustanowienie procedury zgłoszeń wewnętrznych lub ustanowienie jej z istotnym naruszeniem wynikających z ustawy wymogów. W świetle powyższego niezwykle istotnym jest stworzenie wymaganej dokumentacji z należytą starannością celem spełnienia wszystkich wymogów wynikających z ustawy.
 
Kancelaria SKP posiada niezbędne doświadczenie w tworzeniu dokumentacji z zakresu prawa pracy i compliance, jak również na bieżąco monitoruje postępy procesu legislacyjnego ustawy o ochronie sygnalistów od pierwszego projektu ustawy. Z przyjemnością doradzamy przedsiębiorcom, którzy potrzebują wsparcia w zakresie wdrożenia i stosowania procedur związanych z ochroną sygnalistów.
 
Autor: r.pr. Szymon Szuksztul – Senior associate w kancelarii SKP.

Kontakt

Warszawa

ul. Ks. Skorupki 5,
00-546 Warszawa

Sopot

ul. Armii Krajowej 116/17
81-824 Sopot
22 230 2655biuro@skplaw.pl
Więcej
Copyright 2022 Polityka Prywatności Regulamin